|
Không chỉ
chữa được viêm da, sỏi mật, viêm
gan..., cỏ lưỡi rắn trắng còn giúp phòng
trị nhiều loại ung thư. Dân gian từng truyền
tụng một bài thuốc chữa ung thư gan hiệu
nghiệm được cho là của một tử
tù, với 2 cây thuốc là cỏ lưỡi rắn
trắng và bán biên liên.
Trong Đông
y, cỏ lưỡi rắn trắng có tên là bạch
hoa xà thiệt thảo, còn có tên là bồi ngòi bò, xà
thiệt thảo, xà châm thảo, long thiệt thảo.
Tên khoa học là Hedyotis diffusa Willd, thuộc họ cà
phê. Đây là loại cỏ mọc bò, sống hàng năm,
có thể cao tới 30-40 cm. Lá mọc đối,
hơi thuôn dài, không có cuống lá, có khía răng
ở đỉnh. Hoa mọc đơn độc hoặc
thành đôi ở kẽ lá, có màu trắng. Quả
nang khô dẹt ở đầu, có nhiều hạt màu
nâu nhạt. Cây thường mọc hoang nơi đất
ẩm ướt. Ngay tại Hà Nội cũng thấy
cây này. Nó được dùng toàn cây làm thuốc.
Trong y học cổ truyền, bạch hoa xà thiệt thảo
được dùng chữa các bệnh viêm họng,
viêm đường tiết niệu, viêm gan, sỏi mật,
lỵ trực trùng, mụn nhọt, rôm sảy, rắn
cắn; dùng ngoài chữa vết thương, côn trùng
đốt, đau lưng, đau khớp… Thời
xưa, Tuệ Tĩnh thường dùng nó chữa rắn
cắn, sởi…
Theo y học hiện đại, do tăng cường
khả năng của đại thực bào trong hệ
thống lưới- nội mô và bạch cầu nên bạch
hoa xà thiệt thảo có tác dụng chống viêm. Cây
này cũng ức chế tế bào ung thư lymphô, bạch
cầu hạt và bạch cầu đơn nhân, tế
bào carcinom; ức chế hiện tượng gây đột
biến do aflatoxin B1 tạo ra. Nó hỗ trợ điều
trị bệnh ung thư nhờ tác dụng ức chế
miễn dịch. Trung Quốc dùng bạch hoa xà thiệt
thảo chữa bệnh ung thư dạ dày, thực quản,
cổ tử cung, bàng quang, trực tràng, đại tràng,
thực quản, hạch…
Tại Ấn Độ, bạch hoa xà thiệt thảo
còn được dùng chữa các bệnh viêm gan
virus, sốt, lậu… Tương đồng với y
học Ấn Độ, một số nước
cũng dùng bạch hoa xà thiệt thảo chữa bệnh
viêm gan. Trung Quốc đã bào chế một loại
thuốc từ thảo dược với tên Ất
can ninh, thành phần có bạch hoa xà thiệt thảo,
hoàng kỳ, nhân trần, đảng sâm, hà thủ ô?…
Theo các nhà khoa học, Ất can ninh có tác dụng
ức chế miễn dịch, ngăn ngừa sự phát
triển của virus và phục hồi chức năng
gan, có tác dụng tốt trong điều trị bệnh
viêm gan virus B. Thảo dược này cũng có mặt
trong Lợi đởm thang bên cạnh các thành
phần nhân trần, kim tiền thảo, dùng chữa sỏi
mật, viêm đường mật ở Trung Quốc.
Trong dân
gian, cây chủ yếu được dùng dưới
dạng thuốc sắc, có thể dùng tươi hoặc
phơi khô. Liều dùng có thể tới 60 g thuốc
khô, tương đương với khoảng 250 g
dược liệu tươi. Dùng ngoài không kể liều
lượng. Ở nước ngoài, bạch hoa xà thiệt
thảo còn được bào chế thành dạng thuốc
tiêm để chữa các bệnh ung thư và viêm nhiễm
như viêm phế quản, viêm phổi, viêm họng,
viêm ruột thừa…
Một số bài thuốc Nam
đơn giản
Chữa ung thư gan: Bạch hoa xà thiệt thảo
30 g, chó đẻ răng cưa 30 g, cam thảo dây 10
g. Sắc uống ngày 1 thang, chia uống 2-3 lần trong
ngày.
Chữa ung thư dạ dày: Bạch hoa xà thiệt
thảo 60 g, bạch mao căn (rễ cỏ tranh) 60 g, hạt
bo bo 40 g, đường đỏ 40 g. Sắc uống
ngày một thang.
Chữa viêm họng: Bạch hoa xà thiệt thảo
30 g, bồ công anh 20 g, kim ngân hoa 20 g, cam thảo dây 10
g. Sắc uống ngày 1 thang, chia uống 2-3 lần trong
ngày.
Chữa phù thũng: Bạch hoa xà thiệt thảo
40 g, rễ cỏ tranh 30 g, râu ngô 20 g, cam thảo dây 10
g. Sắc uống ngày 1 thang, chia uống 2-3 lần trong
ngày.
Chữa viêm gan vàng da: Bạch hoa xà thiệt thảo
60 g, chó đẻ răng cưa 30 g, nhân trần 20 g,
cam thảo dây 10 g. Sắc uống ngày 1 thang, chia uống
2-3 lần trong ngày.
Chữa sỏi mật: Bạch hoa xà thiệt thảo
30 g, kim tiền thảo 20 g, màng trong mề gà sao cách
cát cho vàng 16 g, cam thảo dây 10 g. Sắc uống ngày
1 thang, chia uống 2-3 lần trong ngày.
Hoặc: Bạch hoa xà thiệt thảo 40 g, nhân trần
40 g, kim tiền thảo 40 g. Sắc uống ngày một
thang (lợi đởm hợp tễ). Bài thuốc này
đã được Trung Quốc áp dụng trên lâm
sàng, có tác dụng lợi mật, tăng bài tiết
mật. Thường được áp dụng cho bệnh
sỏi mật, bệnh đường mật…
Chữa lỵ trực trùng: Bạch hoa xà thiệt
thảo 30 g, rau sam 20 g, lá mơ tam thể 20 g. Sắc uống
ngày 1 thang, chia uống 2-3 lần trong ngày.
Chữa lỵ, viêm phần phụ: Bạch hoa
xà thiệt thảo 40 g. Sắc uống ngày một
thang. (Phúc kiến trung thảo dược).
Chữa nhọt lở: Bạch hoa xà thiệt thảo
30 g, kim ngân hoa 20 g, bồ công anh 20 g, bèo cái 20 g, cam thảo
dây 10 g. Sắc uống ngày 1 thang, chia uống 2-3 lần
trong ngày.
Chữa rôm sảy: Bạch hoa xà thiệt thảo,
cúc liên chi dại. Hai vị lượng bằng nhau. Dùng
để nấu nước tắm.
Chữa vết thương sưng đau: Bạch
hoa xà thiệt thảo 200 g. Sắc uống ngày một
thang, chia uống 2-3 lần trong ngày.
Chữa mụn nhọt: Bạch hoa xà thiệt
thảo 60 g, bồ công anh 20 g, bèo cái 20 g. Sắc uống
ngày một thang, chia uống 2-3 lần trong ngày.
Chữa
rắn cắn: Bạch hoa xà thiệt thảo 100 g,
giã nát, cho thêm nước, bã đắp vào chỗ rắn
cắn, còn nước uống.
(Sức Khỏe
& Đời Sống)
|
