KỸ
THUẬT KHUNG Đ̉N TAY
Kỹ
thuật khung đ̣n tay là thủ pháp khắc công, chủ công của tay, là
tư thế hợp lư và thuận lợi của tay trong quá tŕnh di động,
hoạt động.
Trong
bài quyền, khung đ̣n tay có thể tác làm 2 loại:
+
Khung đ̣n tay trong tư thế pḥng thủ di chuyển
+
Khung đ̣n tay trong quan hệ khắc chiêu, tấn công.
*
Ở trường hợp thứ nhất,
khung đ̣n tay trong tư thế di chuyển pḥng thủ, tư thế phải làm
sao tạo được hoàn cảnh thuận lợi trước khi công, cũng như khi
thủ. Muốn vậy, hai tay không được bó sát thân, cũng như không
được tác quá xa thân. Tư thế phải ở trong trạng thái cả hai cánh
tay đều hơi tách xa thân ( nách và hông ) , cẳng tay gập ; bàn
tay, nắm tay hướng về phía trước, đảo theo vai và hướng nh́n.
Tạo được tư thế này khi luyện quyền , vơ sĩ có khả năng phát
chiêu nhanh, pḥng thủ linh hoạt, không bị chậm do quá tŕnh lấy
đà, hoặc mất lực do dăn cách, hoặc do dùng khớp khuỷu tay . Hơn
nữa, sự phối hợp giữa hai tay hợp lư trong khi vận động, không
chỉ bao kín thân , tạo nhịp chuyển động mền mại, mà quan
trọng hơn là ở bất cứ thời điểm nào, hoàn cảnh nào cũng có
thể gom lực để phát đ̣n một cách thuỳ ư đả công đối phương
theo hai hướng: khắc công và phản công.
*
Ở trường hợp thứ hai
( khắc chiêu, tấn công ) khung đ̣n tay đ̣i hỏi tính biến ứng
linh động theo quan hệ trước sau, trái phải, thẳng cong , trên dưới,
vít đè , phản đ̣n một cách đồng bộ trên tinh thần phân tích
t́nh huống để xử thế ( do điều kiện đưa ra ban đầu của đối
phương ).
Tất
nhiên, sự giành giật thế chủ động là cần thiết, nhưng điều
thiết yếu là cảm biến đặt ḿnh trong mối quan hệ cùng vậ động
với đối phương để xử lư chứ không phải đột phá tuỳ
tiện. Như vậy, trong nhiều trường hợp đối phương quy định
giải pháp khắc công thích hợp chứ không phải tự ḿnh đả công
một cách máy móc, không tính toán.
a.
Kỹ thuật khung đ̣n tay khi di chuyển
Như
đă tŕnh bày, trong một bài quyền, cũng như trong nghệ thuật
ứng dụng, kỹ thuật di chuyển đ̣i hỏi tính nguyên tắc chặt
chẽ và tính phối hợp rất khó thực hiện. ( Thủ pháp hợp lư,
duyên dáng, mêm mại, nhanh , cứng rắn, hoặc linh hoạt chỉ có
thể có được nhờ một quá tŕnh khổ luyện chuyên cần ).
Cho
nên, không chỉ mỗi môn phái đều có một khung đ̣n tay cơ bản,
đặc trưng, mà mỗi bài quyền do tinh thần của môn công đều có
những nét riêng – k- lẫn.
Nhưng dù khác nhau, kỹ thuật khung đ̣n tay khi di chuyển cũng có
những nét chung mang tính bắt buộc như sau:
+
Vận động hợp lư với thân, chân ;
+
Không có động tác thừ ;
+
Không co cứng, không lỏng lẻo ;
+
Không buông xuôi , không đan xoắn tuỳ tiện ;
+
Đều ở trong trạng thái sẵn sàng phát lực khắc công .
Như
vậy, trong nghệ thuật di chuyển kỹ thuật thực chất của khung
đ̣n tay không phải vờn, đảo, sàng, múa mà phải là sự vận động
nhịp nhàng, đảo ngắn theo tuyến vận động chính của thân.
Tất nhiên về nguyên tắc đều có sự tham gia hợp lư của các
chiều chuyển động khớp cánh tay, khớp khuỷu tay, khớp cổ
tay... nhưng nh́n chung sự chuyển đảo đều do thân và nhiệm vụ
bảo vệ thân theo bán diện khối h́nh trụ có đường kính bằng
vai quy định vẫn là quan trọng nhất.
H.10
là sơ đồ đơn giản minh hoạ cho động h́nh chuyển động cơ
bản của khung đ̣n tay khi di chuyển
b.
Kỹ thuật khung đ̣n tay khi thực hiện các động tác giả
Các
động tác giả muôn h́nh muôn vẻ và rất phức tạp. Nội dung,
của động tác giả lại bao gồm toàn bộ kỹ thuật cơ bản của
nghệ thuật vơ.
Ví
dụ: Động tác giả chủ công, động tác giả phát đ̣n, động tác
giả phản đ̣n... phương hướng khi thực hiện động tác giả cũng
rất đa dạng: bên phải , bên trái, trước sau, trên dưới, Ngoài
ra, không chỉ tay mà đầu, thân, chân đều giúp cho khung đ̣n tay
thực hiện các thủ pháp giả vờ mà như thật.
Vận
dụng kỹ thuật khung đ̣n tay để thực hiện các động tác giả
vờ muốn có hiệu quả phải nắm bắt được thời điểm, dám đối
chọi với đối phương, xử lư khôn ngoan, hợp thức theo các yêu
cầu sau:
+
Động tác phải thật nhanh , phải đột nhiên: đánh mà không đánh
, đỡ mà không đỡ, đảo vặn mà không đảo vặn... sao cho thời
gian chuyển tiếp giữa hai động tác thực và giả phải rất
ngắn, càng ngắn càng tốt ;
+
Giả mà phải “ như thật “, có thế đối phương mới tưởng
nhầm và phản ứng sai lầm. Và khi thật đột ngột, th́ đối phương
không c̣n thời gian phản ứng ;
+
Khung đ̣n tay để thực hiện các động tác giả phải cso mục đích,
mang tính chiến thuật cụ thể. Kỹ thuật thực hiện các đ̣n
giả đều phụ thuộc vào mối quan hệ trực tiếp giữa hai hay
nhiều đáu thủ. Trong bài quyền các khung đ̣n tay chuyển đảo trên
tinh thần này so với thực tế thật nghèo nàn. Nhưng đó vẫn chính
là các thủ pháp cơ bản đă được tổng kết và có tính chỉ
dẫn mang tính kỹ xảo chung nhất.
Động
tác giả khi đă thực hiện là phải thực sự cần thiết, không nên
lạm dụng và lấy làm thích thú , tuỳ tiện thực hiện khi không
thực cần thiết. Cần phải dự cảm các biến ứng trước sau,
khi tiến hành đảo khung thực hiện các động tác giả. Bởi v́,
đó là bước chuẩn bị cho một giải pháp ứng dụng kịp thời,
chính xác.
+
Phải nắm vững thời gian và cự ly để tiến hành hợp lư các động
tác giả, phải tuỳ thuộc vào tư thế, khoảng cách và hành động
của đối phương để lựa chọn thủ pháp.
+
Phải nắm vững nhiều kiểu động tác giả, có như thế mới sử
dụng linh hoạt và kịp thời biến hoá trong mọi t́nh huống.
H.11
là h́nh minh hoạ thể hiện cho động tác giả: đánh đ̣n tay trái
bằng thủ pháp “ trực trảo “, nhưng kỳ thực là đảo thân
sang bên phải đánh đ̣n tay phải theo thế “ phát dương quyền
“
H.12
là h́nh minh hoạ thể hiện động tác giả tấn công, nhưng kỳ
thực là bật lơi về phía sau để thăm ḍ...
|